Tybet

  dane statystyczne

Powierzchnia 2,5 miliona km kw.
Stolica Lhasa
Ludność 6 milionów Tybetańczyków i około 7,5 miliona Chińczyków
Język Tybetański (rodzina tybeto-birmańska); w Tybecie językiem urzędowym jest chiński
Waluta Przed okupacją: thanka; obecnie chiński yuan
Narodowa potrawa Campa - prażona mąka jęczmienna
Narodowy napój Solona herbata z masłem
Zwierzęta: Drong - dziki jak, bharal - niebieska owca, cziru - antylopa tybetańska, kjang - dziki osioł, saa - śnieżna pantera (wszystkie zagrożone wyginięciem)
Problemy ekologiczne: karczowanie lasów we wschodnim Tybecie, rabunkowe gospodarowanie bogactwami naturalnymi, kłusownictwo
Średnia wysokość Ponad 4.000 m n.p.m.
Średnie opady Od 1 mm w styczniu i 25 mm w lipcu w zachodniej, do 25-50 mm w styczniu i 800 mm w lipcu we wschodniej części kraju
Średnie temperatury Lipiec: 14 st. C; styczeń: - 4,5 st. C
Bogactwa naturalne: Boraks, uran, żelazo, chromit, złoto, gaz ziemny
Główne rzeki Jarlung Cangpo (Brahmaputra), Driczu (Jangcy), Gjamo Ngulczu (Saluin), Dzaczu (Mekong), Maczu (Żółta), Sangje Khabab (Indus), Langczen Khabab (Satledź), Mapcza Khabab (Ganges), Bhumczu (Arun)
Gospodarka Tybetańczycy: głównie uprawa i hodowla;
Gospodarka Chińczycy: władza, handel, przemysł, usługi
Regiony Czolka-Sum (trzy prowincje): U-Cang (Tybet centralny); Amdo (północny wschód); Kham (południowy wschód)
Państwa graniczne Indie, Nepal, Bhutan, Birma, Chiny
Godło, barwy: Śnieżne lwy, czerwone i niebieskie promienie; w Tybecie - nielegalne
Przywódca polityczny i duchowy XIV Dalajlama Tenzin Gjaco (na wygnaniu w Indiach)
System rządów na wychodźstwie Demokracja parlamentarna
System rządów w Tybecie Komunistyczny
Stosunki z ChRL Kolonialne
Status prawny Terytorium okupowane



Tybet

Słowo "Tybet" (tyb. bod) odnosi się tu do płaskowyżu, nazywanego obecnie "Tybetańskim Regionem Autonomicznym" (TRA), oraz części sąsiadujących z nim prowincji Chin - Qinghai, Sichuanu, Gansu i Yunnanu. Ziemie te są dla zamieszkujących je od wieków Tybetańczyków Czolka-Sum (tyb. mchol-kha-gsum), "trzema prowincjami" Tybetu (U-Cang, Kham i Amdo). W ten sposób definiuje się Tybet "etnograficzny", odpowiadający "Pięciu [tybetańskim] Obszarom i Regionom Autonomicznym" (chiń. wu shen qu, tyb. zhin-chen dang rang-skyong-ljongs lnga), które w 1951 roku przyłączono do Chińskiej Republiki Ludowej. Władze chińskie określają terminem "Tybet" (chiń. Xizang, dosł. "Zachodni skarbiec") wyłącznie TRA, stanowiący trzecią, zachodnią część Tybetu etnograficznego.