Podstawowe założenia buddyzmu

Punktem wyjścia do prezentacji filozofii buddyjskiej są cztery szlachetne prawdy sformułowane przez Buddę na początku przekazywania nauk. Wskazują one na to, że centrum zainteresowania Buddyzmu jest kondycja cierpiącego człowieka. Podejście buddyjskie jest pod tym względem wysoce zbieżne z ideami humanizmu.
Buddyzm próbuje wyjaśnić przyczyny cierpienia i pokazać drogi wyzwolenia z niego. Cechuje go przy tym swoisty pragmatyzm: ucieka od nadawania rangi niepodważalnych doktryn religijnych wszelkim stworzonym ideom, poglądom filozoficznym czy kosmologicznym. W tym sensie jest religią paradoksalną: z jednej strony jest ogromnie różnorodny, tworzy i pielęgnuje wiele koncepcji, rozbudowanych poglądów filozoficznych, form rytualnych i obrządków, dzieli się na wiele odłamów, szkół i tradycji, a jednocześnie wykazuje ogromną tolerancję dla licznych wewnętrznych sprzeczności.
Punktem centralnym zainteresowania buddyzmu jest bowiem badanie indywidualnego, a więc wysoce subiektywnego doświadczania rzeczywistości przez jednostkę ludzką, a nie badanie cech rzeczywistości obiektywnej. W tym sensie buddyzm zbliża się w wielu miejscach do solipsyzmu (idealizmu poznawczego) - jest skłonny uznać, że rzeczywistość obiektywna w ogóle nie istnieje, lub też do filozofii agnostycyzmu poznawczego i uznaje, że obiektywna prawda o rzeczywistości umyka intelektualnemu czy też zmysłowemu poznaniu, także w podstawowych, kluczowych dla człowieka kwestiach związanych z istotą egzystencji, jej przyczyną i celowością, początkiem i końcem.

Budda Śakjamuni
Nie czynić żadnego zła
postępować w prawy sposób
oraz okiełznać własny umysł
- oto nauka Buddy.

Buddyzm intro   Filozofia buddyzmu   Odłamy buddyzmu